Ten artykuł dotyczy stolicy Portugalii. Zobacz też: miejscowość Lizbona w woj. wielkopolskim.

Współrzędne: 38°42'N 9°11'W / 38.7 , -9.183

Lizbona (port. Lisboa , wym. liżboa ) jest stolicą i największym miastem Portugalii. Miasto jest również siedzibą dystryktu Lizbona oraz głównym miastem regionu Lizbony w standardzie NUTS. Położona jest na wybrzeżu Atlantyku nad ujściem Tagu. W granicach administracyjnych Lizbony mieszka około 600 000 mieszkańców, a cała aglomeracja ma około 2 600 000 mieszkańców. Miasto podzielone jest na 53 gminy (freguesias). Region Lizbony jest najbogatszym regionem w Portugalii, wysoko ponad średniego PKB Unii Europejskiej – wytwarza 37% PKB kraju. Jest również politycznym centrum Portugalii, ponieważ ma tu swoją siedzibę rząd oraz głowa państwa.

Geografia

Współrzędne geograficzne Lizbony to: 38°42'N, 9°5'W, co czyni ją najbardziej wysuniętą na zachód stolicą w kontyntalnej Europie. Miasto jest zlokalizowane w zachodniej części kraju, nad oceanem Atlantyckim, w miejscu, gdzie Tag wpada do oceanu.

Miasto zajmuje powierzchnię 84,8 km². Granice miasta, w przeciwieństwie do większości głównych miast, nie są precyzyjne zdefiniowane. W związku z tym administracyjnie zdefiniowane miasta, które istnieją w pobliżu stolicy – Amadora, Queluz, Cacém, Odivelas, Loures, Sacavém, Almada, Barreiro, Seixal i Oeiras – są w rzeczywistości częścią matropolitalnego obwodu Lizbony.

Zachodnia część miast jest głównie zajęta przez Park Monasto Forest, który jest nawiększym parkiem miejskim w Europie. Jego powierzchnia to 10 km².

Historia

Obszar dzisiejszej Lizbony zamieszkany był co najmniej od czasów rzymskich. Ówczesna osada występuje w źródłach jako Olisipo . W starożytności był to rejon osadnictwa Luzytanów i być może punkt handlowy Fenicjan (czego dotąd nie potwierdziły badania archeologiczne). W VIII wieku miasto zostało zajęte przez Maurów z Afryki północnej i nazwane Lishubną . W 1147 roku została zdobyta przez krzyżowca i pierwszego władcę Portugalii, Alfonsa I Zdobywcę ( Dom Afonso Henriques ). Pierwszym biskupem Lizbony został angielski krzyżowiec Gilbert z Hastings. W 1255 roku król Alfons III przeniósł stolicę Portugalii z Coimbry do Lizbony. W 1290 powstał w Lizbonie uniwersytet. W okresie wielkich odkryć geograficznych (XV-XVII wiek) z Lizbony, a ściślej z jej portu Belém, wyruszyło wiele wypraw morskich, które przyczyniły się do rozwoju królestwa i jego stolicy. 26 stycznia 1531 roku miasto zostało dotknięte przez trzęsienie ziemi, w którym zginęły tysiące jego mieszkańców. W dzień Wszystkich Świętych 1 listopada 1755 miało miejsce kolejne potężne trzęsienie ziemi (9 stopni w skali Richtera, które pochłonęło ok. 60 000 ofiar i praktycznie zrujnowało Lizbonę. Przetrwały jedynie zabudowania dzielnic Alfamy i Belém. Z inicjatywy ministra króla José I, markiza Pombala miasto zostało odbudowane. 5 października 1910 wybuchła w Lizbonie rewolucja republikańska. 25 kwietnia 1974 rozpoczęła się rewolucja goździków.

Zabytki

• zamek św. Jerzego
• katedra św. Antoniego
• Klasztor Hieronimitów w Belém
• Torre de Belém w dzielnicy Belém
• Pomnik odkrywców

Dzielnice

Lista 54 dzielnic ( freguesias ) Lizbony:

Gospodarka

Główne dziedziny przemysłu w rejonie Lizbony to przemysł stalowy, włókienniczy, chemiczny, ceramiczny, stoczniowy i rybołówstwo.

Lizbona posiada oceaniczny port handlowy i wojenny.

Stacja kolejowa Estação de Santa Apolónia.

Sławni ludzie związani z Lizboną

• Antoni Padewski, urodzony w Lizbonie w 1195 roku
• papież Jan XXI, z urodzenia Petrus Juliani (1215-1277)
• Katarzyna Bragança (1638-1705)
• Richard William Church (1815-1890)
• Fernando Pessoa, urodzony w Lizbonie w 1888 roku, poeta
• Amália Rodrigues (1920-1999), śpiewaczka fado
• Mário Soares (urodzony w 1924), polityk
• Eusébio (urodzony w 1942), piłkarz
• José Manuel Durão Barroso (urodzony w 1956), polityk
• Dulce Pontes (urodzona w 1969), piosenkarka

Inne

Cmentarz Prazeres

Linki zewnętrzne

Zobacz zbiór multimediów na Wikimedia Commons:
Lizbona

• Oficjalna strona Lizbony ( port. )
• Lizbona w Fotografii ( pol. )

	Lizbona – Wikipedia, wolna encyklopedia Ten artykuł dotyczy stolicy Portugalii. Zobacz też: miejscowość Lizbona w woj. wielkopolskim. Odwiedź stronę...
	Lizbona: informacja turystyczna - Lizbona.com Przewodnik po Lizbonie: zabytki, noclegi, przejazdy, przeloty, hotele, hostele. Odwiedź stronę...
	Lizbona:  Kempingi - Lizbona.com Lizbona SPANIE >Kempingi >Kempingi: ... Czytano: 1953 razy. CAMPING - Na terenie Lizbony istnieje tylko jeden camping. Odwiedź stronę...
	Lizbona stolica melancholii - Podróże i Relax Portugalia to najbied­niejsze obok Grecji państwo Unii Euro­pejskiej. Nie przeszka­dza to turystom. Zapach pieczo­nych sardynek, zgrzyt starych tramwajów pamiętających cza ... Odwiedź stronę...
	Lizbona, Portugalia - przewodnik internetowy Lizbona, Portugalia - docelowo.pl - przewodnik internetowy ... Kogut z Barcelos - nieformalny i wszechobecny symbol Portugalii, będący częstym motywem pocztówek, obrazków ... Odwiedź stronę...

No item elements found in rss feed.